Cách sử dụng bao cao su đúng cách để đạt hiệu quả tối ưu
Bao cao su khá đơn giản để sử dụng, nhưng những chi tiết nhỏ như đeo quá muộn, đặt ngược chiều, không bóp phần đầu bao hoặc rút ra không đúng cách đều có thể làm giảm hiệu quả bảo vệ.
Với người mới, việc chưa quen thao tác là hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là hiểu đúng từng bước và thực hiện theo cùng một trình tự mỗi lần sử dụng.
Hướng dẫn dưới đây tập trung vào bao cao su ngoài dành cho dương vật và giúp bạn biết cách kiểm tra, đeo, sử dụng và tháo bao cao su đúng cách.
Tóm tắt nhanh
Cách sử dụng bao cao su có thể nhớ theo 7 bước:
Kiểm tra → Mở bao → Xác định chiều → Bóp đầu bao → Cuộn xuống → Giữ khi rút ra → Bỏ vào thùng rác.
Luôn sử dụng một bao mới cho mỗi lần quan hệ và đeo bao trước khi có tiếp xúc tình dục cần được bảo vệ. Không sử dụng hai bao cao su cùng lúc. Nếu cần thêm chất bôi trơn, hãy kiểm tra khả năng tương thích với vật liệu của bao.
Vì sao sử dụng bao cao su đúng cách lại quan trọng?
Bao cao su tạo ra một hàng rào vật lý giúp ngăn tinh dịch và dịch sinh dục tiếp xúc trực tiếp giữa hai người. Khi được sử dụng đúng và nhất quán, bao cao su có hiệu quả cao trong phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI).
Tuy nhiên, hiệu quả thực tế không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của sản phẩm.
Một chiếc bao cao su tốt vẫn có thể gặp vấn đề nếu:
- Được đeo quá muộn
- Không vừa kích thước
- Đeo sai chiều rồi lật lại sử dụng
- Không đẩy không khí khỏi đầu bao
- Không cuộn bao xuống hết gốc dương vật
- Sử dụng chất bôi trơn không tương thích
- Không giữ phần gốc khi rút ra
- Tái sử dụng bao cao su
Vì vậy, cách sử dụng cũng quan trọng như việc lựa chọn sản phẩm.
Nếu bạn muốn tìm hiểu tổng thể về các loại, cách lựa chọn và những nguyên tắc an toàn, xem thêm Bao cao su: Hướng dẫn đầy đủ từ A-Z về cách chọn và sử dụng an toàn.
Hướng dẫn sử dụng bao cao su đúng cách từng bước
Bước 1: Kiểm tra bao cao su trước khi sử dụng
Đừng xé bao ngay khi lấy sản phẩm ra khỏi hộp.
Hãy dành vài giây kiểm tra:
Hạn sử dụng
Không sử dụng bao cao su đã hết hạn.
Theo thời gian, vật liệu có thể suy giảm và sản phẩm hết hạn không còn là lựa chọn đáng tin cậy.
Tình trạng bao bì
Không sử dụng nếu gói bao cao su:
- Bị rách
- Bị thủng
- Hở mép
- Có dấu hiệu hư hỏng bất thường
Nếu không chắc chắn về tình trạng của sản phẩm, lựa chọn đơn giản nhất là bỏ chiếc đó và dùng một chiếc mới.
Kích thước
Bao cao su cần vừa vặn với người sử dụng.
Bao quá chật có thể gây khó chịu, trong khi bao quá rộng có thể dễ bị tuột hơn.
Nếu thường xuyên gặp tình trạng bao quá chật, quá lỏng hoặc không biết cách đọc thông số nominal width trên hộp, xem hướng dẫn Cách chọn kích cỡ bao cao su phù hợp.
Bước 2: Mở gói bao cao su cẩn thận
Đẩy bao cao su sang một bên của gói rồi nhẹ nhàng xé từ mép.
Tránh sử dụng:
- Răng
- Kéo
- Dao
- Vật sắc nhọn
Móng tay quá sắc hoặc trang sức cũng có thể vô tình làm tổn thương vật liệu.
Nếu nghi ngờ bao đã bị rách trong lúc mở, hãy bỏ chiếc đó và sử dụng bao mới.
Bước 3: Xác định đúng chiều của bao cao su
Bao cao su cần được đặt trên đầu dương vật đang cương với phần cuộn nằm phía ngoài, để có thể cuộn xuống dễ dàng.
Một cách đơn giản để hình dung là phần vành cuộn trông giống một chiếc “mũ nhỏ” với vành hướng ra ngoài.
Nếu đặt lên nhưng bao không cuộn xuống dễ dàng, có khả năng bạn đang đặt ngược.
Nếu đeo ngược rồi mới phát hiện thì sao?
Không nên lật chiếc bao đó lại rồi tiếp tục sử dụng.
Hãy bỏ nó và lấy một chiếc mới.
Lý do là mặt bao đã tiếp xúc với đầu dương vật có thể đã tiếp xúc với dịch sinh dục. Lật ngược lại sẽ làm mất ý nghĩa của việc tạo một hàng rào bảo vệ ngay từ đầu.
Bước 4: Bóp phần đầu bao để đẩy không khí ra ngoài
Đây là một bước nhỏ nhưng dễ bị bỏ qua.
Dùng ngón cái và ngón trỏ bóp nhẹ phần đầu chứa tinh dịch trước khi cuộn bao xuống.
Thao tác này giúp loại bỏ không khí ở đầu bao và để lại khoảng trống cần thiết.
Không nên kéo căng hoặc cố làm phần đầu bao thật lớn. Chỉ cần bóp đầu bao trong khi bắt đầu cuộn xuống.
Bước 5: Cuộn bao xuống hết gốc dương vật
Trong khi vẫn giữ phần đầu bao, dùng tay còn lại từ từ cuộn bao xuống.
Bao nên được cuộn đến sát gốc dương vật.
Nếu bao không thể cuộn xuống:
- Dừng lại.
- Kiểm tra xem có đặt ngược chiều không.
- Nếu đã đặt ngược và tiếp xúc với dương vật, bỏ chiếc đó.
- Sử dụng một bao mới.
Đừng cố kéo hoặc dùng lực quá mạnh.
Nếu hiện tượng quá chật hoặc quá lỏng xảy ra thường xuyên dù đã đeo đúng, vấn đề có thể nằm ở kích thước sản phẩm chứ không phải kỹ thuật đeo.
Bước 6: Sử dụng bao trong toàn bộ thời gian quan hệ
Bao cao su nên được đeo trước khi bắt đầu tiếp xúc tình dục cần được bảo vệ, chứ không phải chỉ đeo ngay trước khi xuất tinh.
Đeo bao giữa chừng làm mất một phần lợi ích bảo vệ vì sự tiếp xúc với dịch sinh dục đã có thể xảy ra trước đó.
Trong khi quan hệ, nếu cảm thấy:
- Bao bị cuộn lên
- Bao có dấu hiệu tuột
- Bao bị rách
- Ma sát quá nhiều
hãy dừng lại để kiểm tra.
Nếu bao đã rách, hãy thay bằng một chiếc mới trước khi tiếp tục.
Có nên dùng thêm gel bôi trơn?
Có thể.
Chất bôi trơn phù hợp có thể làm giảm ma sát, tăng sự thoải mái và giảm nguy cơ bao cao su bị rách hoặc trượt trong quá trình sử dụng.
Với bao cao su latex, chất bôi trơn gốc nước hoặc silicone thường là những lựa chọn phù hợp.
Không nên tự ý dùng các sản phẩm gốc dầu như:
- Vaseline/petroleum jelly
- Dầu massage
- Dầu em bé
- Dầu ăn
- Một số loại lotion hoặc kem dưỡng
với bao cao su latex, vì dầu có thể làm suy yếu vật liệu và tăng nguy cơ bao bị hỏng.
Nếu sử dụng bao cao su làm từ vật liệu khác, hãy đọc hướng dẫn của nhà sản xuất để xác định loại chất bôi trơn tương thích.
Bước 7: Sau khi xuất tinh, giữ gốc bao khi rút ra
Đây cũng là một bước thường bị bỏ quên.
Sau khi xuất tinh và trước khi dương vật mất độ cương, dùng tay giữ phần gốc bao cao su.
Sau đó rút dương vật ra trong khi vẫn giữ bao tại vị trí đó.
Thao tác này giúp hạn chế bao bị tuột hoặc tinh dịch tràn ra ngoài.
Bước 8: Tháo và bỏ bao cao su đúng cách
Sau khi rút ra:
- Cẩn thận tháo bao cao su.
- Tránh để tinh dịch tràn ra ngoài.
- Có thể gói bao trong giấy.
- Bỏ vào thùng rác.
Không xả bao cao su xuống bồn cầu.
Và quan trọng nhất:
Bao cao su chỉ sử dụng một lần.
Nếu tiếp tục một lần quan hệ mới, hãy sử dụng một chiếc mới.
Một bao cao su có thể sử dụng lại không?
Không.
Bao cao su là sản phẩm dùng một lần.
Không nên:
- Rửa rồi sử dụng lại
- Tháo ra rồi đeo lại
- Dùng một chiếc cho nhiều lần quan hệ
- Chuyển cùng một bao giữa các hoạt động tình dục khác nhau
Mỗi lần cần một hàng rào bảo vệ mới, hãy sử dụng một bao cao su mới.
Có nên đeo hai bao cao su để an toàn hơn?
Không.
Đeo hai bao cao su ngoài cùng lúc không làm tăng gấp đôi khả năng bảo vệ. Ma sát giữa hai lớp bao có thể làm tăng khả năng chúng bị hỏng.
Tương tự, không nên sử dụng bao cao su ngoài cùng lúc với bao cao su trong.
Đây là một hiểu lầm khá phổ biến nên Yêu Plus 365 có bài giải thích riêng: Có nên dùng hai bao cao su cùng lúc không?.
Nguyên tắc cần nhớ đơn giản là:
Một lần sử dụng – một bao phù hợp – dùng đúng cách.
Nếu bao cao su bị rách hoặc tuột thì phải làm gì?
Nếu nhận thấy bao cao su bị rách trong khi quan hệ:
Dừng lại ngay.
Tháo chiếc bao bị hỏng và sử dụng một chiếc mới trước khi tiếp tục.
Nếu sự cố đã khiến tinh dịch có khả năng tiếp xúc với âm đạo và có nguy cơ mang thai ngoài ý muốn, có thể cần cân nhắc biện pháp tránh thai khẩn cấp. Thời điểm sử dụng và lựa chọn phương pháp phụ thuộc vào loại biện pháp, vì vậy nên hỏi dược sĩ hoặc cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Nếu có khả năng phơi nhiễm với STI, việc xét nghiệm hoặc tư vấn y tế cũng có thể cần thiết tùy tình huống.
Với nguy cơ phơi nhiễm HIV đáng kể, PEP (dự phòng sau phơi nhiễm HIV) là biện pháp cần được bắt đầu càng sớm càng tốt và có giới hạn thời gian, vì vậy không nên chờ xuất hiện triệu chứng mới tìm tư vấn y tế.
Những sai lầm nào dễ làm giảm hiệu quả của bao cao su?
Một số lỗi đặc biệt phổ biến gồm:
Đeo quá muộn
Chỉ đeo bao ngay trước khi xuất tinh không phải cách sử dụng đúng.
Tháo quá sớm
Bao cần được sử dụng trong toàn bộ hoạt động tình dục cần bảo vệ.
Đeo ngược rồi lật lại
Nếu đã tiếp xúc với dương vật, nên thay bằng bao mới.
Không bóp đầu bao
Có thể để lại không khí trong phần đầu.
Không cuộn xuống hết gốc
Làm bao không nằm đúng vị trí.
Không giữ gốc bao khi rút ra
Có thể làm bao tuột.
Dùng chất bôi trơn không tương thích
Đặc biệt cần chú ý với bao cao su latex.
Dùng hai bao cùng lúc
Nhiều hơn không đồng nghĩa với an toàn hơn.
Tái sử dụng
Mỗi bao chỉ dùng một lần.
Đây mới chỉ là những lỗi cơ bản. Nếu muốn kiểm tra kỹ thói quen của mình, xem Những sai lầm thường gặp khi sử dụng bao cao su.
Cách nhớ nhanh trước – trong – sau khi quan hệ
Trước
Kiểm tra → mở cẩn thận → xác định đúng chiều → bóp đầu → cuộn xuống hết gốc.
Trong
Dùng bao trong toàn bộ quá trình → thêm chất bôi trơn tương thích nếu cần → kiểm tra nếu cảm thấy tuột hoặc rách.
Sau
Giữ gốc bao → rút ra khi dương vật còn cương → tháo cẩn thận → bỏ vào thùng rác.
Chỉ cần hình thành trình tự này thành thói quen, việc sử dụng bao cao su sẽ trở nên đơn giản hơn nhiều.
Bao cao su có bảo vệ hoàn toàn không?
Không có phương pháp nào nên được hiểu là loại bỏ tuyệt đối mọi nguy cơ.
Khi được sử dụng đúng và nhất quán, bao cao su có hiệu quả cao trong phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và giảm nguy cơ của nhiều STI, bao gồm HIV.
Tuy nhiên, mức độ bảo vệ đối với STI còn phụ thuộc vào cách bệnh lây truyền. Những bệnh có thể lây qua vùng da không được bao cao su che phủ vẫn có thể truyền dù đang sử dụng bao.
Vì đây là một chủ đề quan trọng và dễ bị hiểu sai, bạn có thể đọc riêng Bao cao su có thực sự phòng tránh thai và bệnh lây truyền?.
Chưa biết nên mua loại bao cao su nào?
Kỹ thuật sử dụng đúng chỉ là một phần. Bao cao su cũng cần phù hợp với người sử dụng.
Các sản phẩm có thể khác nhau về:
- Kích thước
- Vật liệu
- Độ mỏng
- Lượng chất bôi trơn
- Kết cấu bề mặt
- Một số tính năng bổ sung
Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, xem Các loại bao cao su: Nên chọn loại nào phù hợp? để so sánh từng nhóm theo nhu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Bao cao su nên được đeo vào lúc nào?
Bao cao su nên được đeo trước khi có tiếp xúc tình dục cần được bảo vệ và sử dụng trong toàn bộ quá trình, thay vì chờ đến gần lúc xuất tinh mới đeo.
Đeo bao cao su ngược rồi lật lại có được không?
Không nên. Nếu bao đã đặt ngược và tiếp xúc với đầu dương vật, hãy bỏ chiếc đó và sử dụng một chiếc mới.
Có cần bóp đầu bao cao su không?
Có. Khi đeo bao ngoài, bóp phần đầu giúp đẩy không khí ra ngoài và tạo khoảng trống ở đầu bao.
Bao cao su bị khô khi quan hệ thì làm gì?
Nếu ma sát tăng, có thể bổ sung chất bôi trơn tương thích. Với bao latex, ưu tiên chất bôi trơn gốc nước hoặc silicone và tránh các sản phẩm gốc dầu không tương thích.
Có thể đeo hai bao cao su cùng lúc không?
Không. Sử dụng hai bao ngoài cùng lúc hoặc bao ngoài cùng bao trong có thể làm tăng ma sát và nguy cơ hư hỏng.
Bao cao su bị tuột hoặc rách có cần lo lắng không?
Cần đánh giá nguy cơ mang thai và STI dựa trên tình huống thực tế. Nếu có nguy cơ, nên liên hệ dược sĩ hoặc cơ sở y tế sớm để được tư vấn về tránh thai khẩn cấp, xét nghiệm STI hoặc dự phòng sau phơi nhiễm HIV khi phù hợp.
Kết luận
Sử dụng bao cao su đúng cách không phức tạp, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc thực hiện đúng từ trước khi quan hệ cho đến khi tháo bỏ bao.
Hãy nhớ trình tự:
Kiểm tra → mở cẩn thận → đặt đúng chiều → bóp đầu → cuộn xuống hết gốc → sử dụng trong toàn bộ quá trình → giữ gốc khi rút ra → bỏ vào thùng rác.
Đồng thời, hãy sử dụng một bao mới cho mỗi lần quan hệ, chọn kích thước phù hợp và sử dụng chất bôi trơn tương thích khi cần.
Khi những bước này trở thành thói quen, bao cao su có thể phát huy tốt hơn vai trò của một biện pháp vừa hỗ trợ phòng tránh thai ngoài ý muốn vừa giảm nguy cơ lây truyền nhiều bệnh qua đường tình dục.
Tài liệu tham khảo
- World Health Organization (WHO) – Condoms
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/condoms - World Health Organization (WHO) – Condoms: Questions and answers
https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/condoms - Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – How to Use a Condom
https://www.cdc.gov/condom-use/resources/external.html - CDC – Condom Use: An Overview
https://www.cdc.gov/condom-use/ - NHS – Condoms
https://www.nhs.uk/contraception/methods-of-contraception/condoms/
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Nội dung trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và giáo dục sức khỏe, không thay thế cho chẩn đoán, tư vấn hoặc điều trị từ bác sĩ hay chuyên gia y tế. Nếu bao cao su bị rách, tuột hoặc bạn lo ngại về nguy cơ mang thai ngoài ý muốn hay phơi nhiễm với bệnh lây truyền qua đường tình dục, hãy liên hệ cơ sở y tế hoặc chuyên gia y tế để được tư vấn phù hợp càng sớm càng tốt.
